Koolstofwijzer
Context
Ondanks tal van initiatieven is het koolstofgehalte van de bodem op meer dan de helft van de landbouwpercelen in het LEADER-gebied Maasland lager dan de streefzone. Er is nood aan bijkomende ondersteuning van de landbouwers en aan duiding rond de mogelijkheden om deel te nemen aan koolstofmarkten. Met de Koolstofwijzer willen de Bodemkundige Dienst van België en Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw deze trend in het projectgebied keren via de ontwikkeling van een digitale tool die landbouwers ondersteuning biedt bij het koolstofbeheer op het bouwland.
Doel
De Koolstofwijzer is een digitale tool die aanduidt op welke percelen landbouwers het meeste rendement kunnen halen door in te zetten op koolstofopslag. De tool maakt gebruik van gekende relaties tussen het gehalte aan koolstof in de bodem en de gewasopbrengst, om zo aan te geven op welk perceel de koolstofopbouw financieel het meest interessant is en op welke manier de koolstofvastlegging het snelste gerealiseerd kan worden. Na één jaar wordt de Koolstofwijzer ter beschikking gesteld aan een werkgroep van een tiental geïnteresseerde landbouwers. Op het einde van het project zal de Koolstofwijzer als een digitale tool verspreid worden over de brede landbouwsector, waarbij vooral wordt toegespitst op groente-, aardappel- en maïstelers.
Aanpak
Fase 1: Ontwikkeling van de Koolstofwijzer
We ontwikkelen een tool die voor de landbouwers berekent wat de financiële meerwaarde is van koolstofopbouw. De digitale tool is een ‘Koolstofwijzer’ die aanduidt op welke percelen het meeste rendement kan worden behaald door in te zetten op koolstofopslag. Achterliggend worden gekende relaties gebruikt tussen het gehalte aan koolstof in de bodem en de gewasopbrengst. De Koolstofwijzer zal enerzijds aanduiden op welk perceel de koolstofopbouw financieel het meest interessant is. Anderzijds duidt de Koolstofwijzer aan op welke manier de koolstofvastlegging het snelste gerealiseerd kan worden. De rekenvoorbeelden die in de Koolstofwijzer worden opgenomen zijn gebaseerd op de maatregelen die worden geaccepteerd binnen de koolstofmarkten.
Fase 2: Test en demonstatie bij landbouwers
We richten een werkgroep op van tien geïnteresseerde landbouwers, monitoren het koolstofgehalte op geselecteerde percelen en koppelen de resultaten en advies terug aan landbouwers. Er wordt ook een demoperceel aangelegd voor alle geïnteresseerde landbouwers in de regio waarbij maatregelen die bijdragen aan koolstofopslag en in aanmerking komen voor terugbetaling binnen de koolstofmarkten gedemonstreerd worden.
Fase 3: Brede verspreiding van projectresultaten
Het project zal kennis verspreiden via proefveldbezoeken, studieavonden, persartikels en publicaties op de websites.
Projectpartners: Bodemkundige Dienst van België (Hoofduitvoerder), Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw (Partner)
Financiering: LEADER Maasland (LIM) – Vlaamse Landmaatschappij
Projectperiode: 01/01/2026 – 31/12/2027